Οι άνθρωποι μεγαλώνουν νωρίς όταν από μικροί αναγκάζονται να μπουν στη μάχη. Καταφέρνουν τελικά να «κολυμπούν», αφού δεν γίνεται αλλιώς, αλλά όπως όποιος έχει μάθει κολύμπι σε ναυάγιο: με ανερμάτιστες, άτεχνες και κουραστικές κινήσεις, με το συνεχές άγχος για την ανάσα, με το φόβο του επικείμενου θανάτου.
Για πολλούς, η ενηλικίωση δεν είναι τίποτα άλλο από ένα κολύμπι στα βαθιά. Με χέρια τη λογική και πόδια τα συναισθήματα, συνήθως με τις παιδικές μας αποτυχίες ως μόνιμα κρεμασμένα βαρίδια. Και με φιάλη οξυγόνου τα ψυχοφάρμακα, αν κάποτε κουραστούμε και αφεθούμε να πάμε προς τον πάτο.
Κάποιοι καλοί φίλοι έρχονται και κολυμπούν στο πλάι σου όσο έχουν ανάσα. Αφθονούν βεβαίως και οι άλλοι, «φίλοι» κι αυτοί, πρόθυμοι να σε βοηθήσουν, αλλά πολύ απρόθυμοι να ρωτήσουν και να σε καταλάβουν. Αυτοί καταλήγουν να σου τραβούν με έγνοια τα πόδια προς τα κάτω. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς κακός για να μας κάνει κακό. Αν πάλι σταθούμε τυχεροί, κάποιοι, ως ναυαγοσώστες, θα μας πάρουν ηρωικά στην πλάτη τους – και πολύ μεγάλο μπράβο τους!
Θα μας έκανε βεβαίως καλό να (ξανα)μάθουμε μια μέρα να κολυμπάμε ξεκούραστα. Επειδή όμως πρόκειται για το μεγάλο μας κατόρθωμα, κινδυνεύουμε να παραμείνουμε αθεράπευτα ερωτευμένοι με τα ναυάγια. Όχι μόνο ασφαλείς, αλλά και ερωτεύσιμες είναι οι αλυσίδες, αρκεί να θάβονται κάτω από μπόλικα ροδοπέταλα.
Μα για σταθείτε ρε παιδιά, πού είναι οι απλοί καλοί δάσκαλοι ενηλικίωσης; Μήπως δεν υπήρξαν ποτέ; Είναι τόσο σπάνιοι; Αν όχι, πού χάνονται;
Αν είναι να μυηθούμε επιτυχημένα σε κάτι που το αγνοούμε εντελώς, το πρώτο και αναντικατάστατο είναι όχι η γνώση, αλλά η αποκάλυψη, άρα και η ανταμοιβή, που η πρώτη εμπειρία μάθησης θα μας προσφέρει. Το παιχνίδι είναι το κεντρικό συστατικό της μάθησης της ζωής σε όλα τα επίπεδα. Έχει αναντικατάστατη βιολογική αξία. Μέσα από το παιχνίδι, το ευάλωτο ανθρώπινο νήπιο μαθαίνει τα θεμελιώδη της ζωής διασκεδάζοντας, χωρίς άγχος, χωρίς να κινδυνεύει να πληγωθεί θανάσιμα – τι σπατάλη που κάτι τέτοιο θα ήταν! Μέσα από το παιχνίδι ο εγκέφαλος χτίζει τη θεωρία του για τη ζωή, μέσα από τα όνειρα προπονείται για την πράξη. Η εσωτερική αποθήκη πληροφοριών των γονιδίων εμπλουτίζεται από την εξωτερική αποθήκη πληροφοριών: τη μάθηση του κόσμου που θα ζήσουμε. Γι’ αυτό και η μάθηση του σχολείου, σε μια καρέκλα, έχοντας απέναντι κάποιον που μάς παρέχει στεγνές πληροφορίες, είναι μια αφύσικη διαδικασία για τον παιδικό εγκέφαλο. Το στεγνό σχολείο βιάζει τη μάθηση εξίσου όσο και το ναυάγιο.
Αν ποτέ βάλουμε σοβαρή υποψηφιότητα για το βαρύ τίτλο του δασκάλου, ένα πρέπει να θυμόμαστε: να μην είμαστε ανέραστοι! Η ανώτερη διδασκαλία είναι απλώς και μόνο επαγωγή έρωτα. Ο καλός δάσκαλος κολύμβησης, θα κάνει τους μαθητές του να ερωτευθούν τόσο το κολύμπι, ώστε να πίνουν κιλά νερό με λαχτάρα από άγνοια ως προς το πώς να μη βουλιάζουν… Η καλή δασκάλα χορού θα με κάνει με καταμελανιασμένα τα πόδια μου να της ζητώ επίμονα να ξαναχορέψω… Ο καλός θεραπευτής, να φύγω προς τη ζωή μου με λαχτάρα για να τη ζήσω. Πρώτα να τη ζήσω και μετά να την απολαύσω. Να την απολαμβάνω επειδή τη ζω. Το ίδιο κι ένας καλός διεκπεραιωτής της ενηλικίωσής μας. Όχι απλός γεννήτορας, ούτε όμως κι αιώνιος κηδεμόνας.
