Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άνθρωπος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άνθρωπος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 30 Μαρτίου 2020

Ιόβλητος

Πέρα από πλάκες και ταφόπλακες
Πέρα απ’ τα εν-δυο-έξι
Πέρα από τις μάσκες… 
Θα ’θελα να ’βγεις ένα βράδυ
από μια γωνιά ονείρου
σισύφειας περιπλάνησης 
σ’ ατέρμoνη χοροεσπερίδα ιοβόλα
μ’ άγνωστους γνωστούς αναζητώντας
σπάνια ποτά
που ψεύτρα οικοδέσποινα μας έταξε
Ανεβαίνω τα πατώματα
Αυτοαναγγέλλομαι 
με τα χτυπήματα των κουδουνιών σ’ αόρατες πόρτες
Κουτουλώ με καλεσμένους κι υπηρέτες και τους ρωτώ
Για τι απ’ τα δυο τους μοιάζω…
Θα ’θελα λοιπόν να ’ρθεις
σε μια στροφή τέτοιου κακού ονείρου 
για να μου πεις
όχι πώς είσαι
μα αν είσαι ακόμα
αν είμαι ακόμα
κι αν κάπoυ θα σε δω ποτέ ξανά







(Μάρτιος  2020, αδημοσίευτο)

Εάν ενδιαφέρεστε να σας αποσταλεί ταχυδρομικά το βιβλίο, στείλτε μήνυμα στο kcspigos@gmail.com

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2020

Οι περιπλοκές της γέννας της μικρής Σοφίας


Τον Οκτώβριο του 2017, στη Σ. Αραβία, κάποια Σοφία, που ίσως και να μην βαφτίστηκε τυχαία με αυτό το όνομα, έγινε το πρώτο στον κόσμο ανθρωποειδές ρομπότ που αναγορεύτηκε σε πολίτη. Κινέζικες εταιρίες επενδύουν στην ανάπτυξη της ρομποτικής συζύγου, που θα έχει τυφλή υπακοή σε όλα της τα καθήκοντα. Τα αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα μελετώνται ακριβώς ως προς το πώς να καταργήσουν τους οδηγούς. Αυτόματα συστήματα ιατρικής διάγνωσης προοδεύουν με σταθερό ρυθμό ως προς την ακρίβειά τους. 
Το σημαντικό σε όλα αυτά, που λίγο συνειδητοποιείται, είναι ότι μόλις η μελέτη ολοκληρωθεί, η κυριαρχία τους θα συμβεί σχεδόν ακαριαία. Αν και πάντα θα εξακολουθούν να χρειάζονται πολλά χρόνια για την εκπαίδευση κάθε νέου γιατρού χωριστά, η διαγνωστική νοημοσύνη θα μπορεί να κοπιάρει τον εαυτό της σε άπειρα αντίγραφα αμέσως μόλις ο προγραμματιστής της πατήσει, ικανοποιημένος από την απόδοσή της, την τελευταία εντολή «Save».
Η τεχνητή ευφυΐα ουσιαστικά σε καθιστά προοδευτικά όλο και πιο ανεξάρτητο από το έργο των άλλων ανθρώπων. Μαζί και πιο άχρηστο από ποτέ! Η ολοκλήρωση της βιομηχανικής επανάστασης, κατά πολλούς μια νέα επανάσταση, με την επέκταση της αυτοματοποίησης όχι μόνο στους φυσικούς αλλά και στους πνευματικούς τομείς της οικονομίας, δυνητικά δεν καθιστά τους ανθρώπινους αλγόριθμους – συγνώμη, ανθρώπους- απλώς ανταλλάξιμους: τους καθιστά εντελώς περιττούς, εφόσον δεν θα διαθέτουν γνώσεις πληροφορικής. Που πράγματι μπορεί να είναι ίσως και η αλφαβήτα του μέλλοντος, αλλά μέχρι ποτέ; Μέχρι και αυτό το έργο, ο προγραμματισμός, να αναληφθεί από κάποια αυτοπρογραμματιζόμενη αναβαθμισμένη έκδοση τεχνητής ευφυίας! 
Κι αν το μέλλον μας κατακυριαρχηθεί από προγράμματα υπολογιστών, τότε η ύπαρξη του ανθρώπου θα κινδυνεύει η ίδια αυτή να τους μοιάσει. Να χωρέσει ολόκληρη σε ένα πρόγραμμα. Ψυχροί υπολογισμοί και προβλέψεις, χωρίς χαρά, δάκρυ, αγκαλιά, τέχνη, γεύσεις, αρώματα, ομορφιά. Η βασιλεία της τεχνητής ευφυίας θα μπορούσε να είναι το καλύτερο ή το χειρότερο πράγμα που συνέβη ποτέ στην ανθρωπότητα, δήλωσε στα ύστερα της ζωής του ο διάσημος κοσμολόγος Stephen Hawkin.
Σε ένα σύστημα που θα άφηνε έξω τον άνθρωπο όπως αυτός γεννιέται, τα ανθρωποειδή ή έστω οι κάτοχοί τους θα αποτελούσαν μια επικίνδυνη ολιγαρχία. Όσο περισσότεροι θα γίνονται οι περιττοί και ανταλλάξιμοι, τόσο λιγότερη θα είναι η συμμετοχή τους στις αποφάσεις που τους αφορούν. Τα ανθρωποειδή θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν την κοινωνική ανισότητα σε δυσθεώρητα ύψη, καθιστώντας τους υπόλοιπους ουσιαστικά ανόητους και περιττούς, περίπου όπως τα ενοχλητικά κουνούπια. 
Ο προβληματισμός, βέβαια, δεν αφορά εξαρχής τον αλγόριθμο, αλλά το «ποιον αλγόριθμο», «με ποια μέσα» και «προς ποιους σκοπούς». Μήπως όμως η αγωνιώδης αναζήτηση των αλγορίθμων της τεχνητής ευφυίας εμπεριέχει αναπόσπαστα και την υποχώρηση της ζωντανής;


Εάν ενδιαφέρεστε να σας αποσταλεί ταχυδρομικά το βιβλίο, 
στείλτε μήνυμα στο kcspigos@gmail.com

Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 2020

Οι νευροεπιστημονικοί μύθοι


Πριν από μόλις 70 χρόνια υπήρχαν καταγραμμένες επίσημα στα ιατρικά βιβλία περίπου 100 διαφορετικές ψυχιατρικές διαγνώσεις. Το 2013, έφτασαν σε πάνω από 500! Τι συνέβη; Οι πρώτοι ψυχίατροι ήταν τόσο πρωτόγονοι ώστε να μη γνωρίζουν ακόμη ούτε τα μισά από όσα γνωρίζουμε σήμερα; Η μήπως τα επαναλαμβανόμενα καθημερινά προβλήματα στη ζωή μας λόγω των όσων μας πληγώνουν, των απωλειών, των κακών σχέσεων με τους άλλους και τελικά της εικόνας που έχουμε για τη ζωή μας, τον εαυτό μας και τον κόσμο, έχουν μετατραπεί σε ασθένειες χωρίς πραγματικά να είναι;
Η ψυχιατρική επιστήμη αλλάζει συνέχεια. Ιδού μερικές παρωχημένες απόψεις, που στην εποχή τους αποτελούσαν βεβαιότητες μεταξύ των επιστημόνων, με πολλές από αυτές να επιμένουν μέχρι και σήμερα:
-«Ο αυτισμός προκαλείται από την ψυχρή συναισθηματική στάση της μητέρας προς το παιδί».
-«Η πορνεία είναι ένα γενετικά καθορισμένο χαρακτηριστικό».
-«Ο εγκέφαλος είναι ένα μαύρο κουτί για το οποίο τίποτα δεν μπορούμε να μάθουμε».
-«Ο κόσμος μπορεί να περιγραφτεί πλήρως από τη χημεία μέσα στον εγκέφαλό μας».
-«Τα ψυχολογικά προβλήματα μπορούν να ελεγχθούν, αρκεί να υπάρχει ισχυρή θέληση».
-«Οι κακότροπες συμπεριφορές των παιδιών προκαλούνται από υποκείμενη μανιοκατάθλιψη που θα εκδηλωθεί αργότερα».
-«Κεντρική θέση στη γυναικεία ψυχολογία καταλαμβάνει ο φθόνος του αντρικού πέους».
Το βασικό λάθος που κάνουμε είναι να παγιδευόμαστε σε ένα πολύ απλοϊκό τρόπο σκέψης. Ότι κάτι είναι είτε άσπρο είτε μαύρο. Κάποιοι πιστεύουν, δηλαδή, ότι αν κάποιες από τις 500 διαγνώσεις είναι οργανικές αρρώστιες, δηλαδή αρρώστιες των κυττάρων, των συνδέσεων ή της χημείας του εγκεφάλου, τότε και όλες οι άλλες επίσης θα πρέπει να είναι. Και κάποιοι άλλοι, ότι αν κάποιες από αυτές είναι κοινωνιογενείς, μαθησιακές ή χαρακτηριολογικές διαταραχές, τότε και πάλι όλες θα πρέπει να είναι έτσι. Αυτό όμως δεν είναι πολύ έξυπνο…
Ένα μεγάλο χάσμα υπάρχει ανάμεσα στην ψυχολογία, την ψυχιατρική και τη φιλοσοφία, χάσμα που δεν βοηθά την πρόοδο της επιστήμης. «Θα μπορούσαμε να βρούμε ιλαρή αν δεν ήταν λυπηρή την παρούσα κατάσταση, όπου ο ψυχαναλυτής ερμηνεύει και με τον τρόπο αυτό πολλές φορές λύνει ένα υστερικό σύμπτωμα ενώ δίπλα ο ψυχίατρος ξεπαστρεύει ένα παραλήρημα χορηγώντας μια ειδική ουσία σε μελετημένες δόσεις και σε ένα τρίτο κτίριο, ο φιλόσοφος ομιλεί περί της σχέσεως της ψυχής με το σώμα και στη συνέχεια τα τρία αυτά πρόσωπα στραβοκοιτάζονται και αποφεύγουν ο ένας τον άλλον στην αυλή...» Αυτά έγραφε στα «Σταυροδρόμια του λαβυρίνθου» ο Κορνήλιος Καστοριάδης περί τα 1980.
Ο κόσμος είναι και ύλη και ενέργεια και πληροφορία. Ο άνθρωπος είναι στη μοναδική θέση να τον δει και από τα τρία αυτά παράθυρα. Όλα, κοιτάνε στο ίδιο δωμάτιο. Η επιστήμη στηρίζεται στην αμφιβολία και την αυτοαναίρεση και αυτό δεν είναι αδυναμία αλλά το θεμελιώδες προτέρημά της. Όλα έχουν να κάνουν με την προσαρμογή μας σε συγκεκριμένες συνθήκες και τα συμφραζόμενα είναι που καθορίζουν τη συμπεριφορά μας. Τα ζωικά είδη, τα νευρικά συστήματα, οι ψυχές μας και οι πολιτισμοί αναπτύσσονται συμβιωτικά, όπως ο κισσός με τον κορμό ενός δέντρου. 



Φοβία της πτήσης



Η φοβία πτήσης είναι εντελώς παράλογη αλλά όχι ανεξήγητη. Με βάση τις διάφορες στατιστικές, η πιθανότητα να βρεθούμε μέσα σε αεροπορικό δυστύχημα ως επιβάτες μιας πτήσης είναι αδρώς της τάξης του ~1 στις 20.000.000. Η πιθανότητα θανάτου μας εφόσον αυτό συμβεί είναι ~1 στις 2 . Διαιρώντας, η πιθανότητα γίνεται ~1 στις 40.000.000. Η φοβία πτήσης δημιουργείται μέσα από την αυτόματη σκέψη ότι η προαναφερθείσα πιθανότητα, έστω και μικρή, δεν ισούται με το απόλυτο μηδέν. Όμως, η πιθανότητα θανάτου μας ανά πάσα στιγμή, ποτέ δεν είναι μηδέν, οι σαρκαστές λένε πως η ζωή είναι μια θανατηφόρα ασθένεια. Η μέση πιθανότητα να πεθάνουμε στο επόμενο έτος ζωής μας εξαιτίας οποιουδήποτε αιτίου όταν είμαστε 40 ετών είναι ~1 προς 750 (και διπλασιάζεται περίπου κάθε 8 χρόνια αύξησης της ηλικίας μας). Για τους σαραντάρηδες, η πιθανότητα θανάτου την επόμενη μέρα είναι ~1 προς 270.000, στην επόμενη ώρα ~1 προς 6.600.000 και για τις επόμενες 3 ώρες (όσο η διάρκεια ενός μέσης απόστασης αεροπορικού ταξιδιού, ~1 προς 2.200.000. Άρα, αν είσαι 40 χρονών, σε κάθε αεροπορικό σου ταξίδι η διαφορά στην πιθανότητα θανάτου σου αν είσαι εντός αεροπλάνου είναι περίπου όσο αυτή μεταξύ του 42 και του 44. 
Αν το σκεφτούμε όμως λίγο καλύτερα, η πρόβλεψη που κάνεις για το θάνατό σου, όσο και βασανιστική αν γίνεται, είναι ακριβώς η πρόβλεψη που δεν μπορείς ποτέ να επαληθεύσεις στο 100%. Διότι η επίτευξη του απόλυτου ποσοστού ταυτίζεται με την αδυναμία επαλήθευσης. 
Οι περισσότεροι στο αεροπλάνο δεν φοβόμαστε το θάνατο, αλλά τη σκέψη του θανάτου, με την τρομακτικότερη μορφή αυτής να είναι η σκέψη του άμεσα επικείμενου θανάτου. Στους περισσότερους αιφνίδιους θανάτους, μεταξύ των οποίων και τα δυστυχήματα, τα θύματα δεν προλαβαίνουν να σκεφτούν οτιδήποτε, αλλά στο αεροπλάνο ενδέχεται αυτό να συμβεί. Έτσι, οι απειροελάχιστες πιθανότητες, όπως αναλύθηκαν παραπάνω, μεγιστοποιούνται στο μυαλό μας. Επί της ουσίας όμως, εάν φοράμε τη ζώνη μας στο αεροπλάνο, το μόνο ατύχημα που με σοβαρές πιθανότητες μπορεί να μας συμβεί είναι να χυθεί ο καφές στο πουκάμισό μας σε κάποια ανατάραξη.

Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2020

Η λυπητερή ιστορία του κυρίου 3 και της κυρίας 4





Μια φορά κι ένα καιρό, ο κύριος «3» γνώρισε την κυρία «4». Ο κύριος «3» και η κυρία «4» γίναν φίλοι, πήγαιναν παντού μαζί, όλα τα έκαναν μαζί. Όποιος έκανε παρέα με τον ένα, απαραίτητα θα έκανε και με τον άλλο.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά, μια μέρα ο κύριος «3» και η κυρία «4» αποφάσισαν να γίνουν ένα, άλλωστε δεν τους φαινόταν να υπάρχει νόημα πια στο να παραμένουν όπως ήταν. Έγιναν λοιπόν οι «7». Πέρασε καιρός, πολύς καιρός, και κανείς δεν θυμόταν, ούτε κι οι ίδιοι σχεδόν, ότι κάποτε υπήρχαν ως κύριος «3» και ως κυρία «4».
Ιστορία όμως κύλησε στο αυλάκι, η ζωή άλλαξε, γεγονότα μεσολάβησαν. Για να μην πολυλογούμε, οι «7» αρχικά θυμήθηκαν, μετά νοστάλγησαν και τελικά αποζητούσαν διακαώς, τους παλιούς εαυτούς τους. Φούντωσε μέσα τους δηλαδή η αντίστροφη επιθυμία, να χωρίσουν και να επιστρέψουν σε αυτό που ήταν τώρα σίγουροι πως τους ταίριαζε καλύτερα: να ξαναγίνουν, ο κύριος «3» και η κυρία «4» και να συνεχίσουν την πορεία τους έτσι.
Άρχισαν λοιπόν μια μέρα να τραβάνε, να ξεχειλώνουν, να ξανατραβούν, με ιδρώτα, με αιμορραγία – δεν ήταν, βλέπετε, καθόλου εύκολος ο αποχωρισμός. Με ανείπωτο πόνο, σαν τελευταία ωδίνη τοκετού, κατάφεραν να αποχωριστούν.
Μόλις όμως συνήλθαν, φρίκη τους έπιασε, διότι συνέβαινε κάτι που ποτέ δεν το περίμεναν: όπως ήταν ξεκάθαρο στον καθρέφτη, ο κύριος «3» είχε γίνει ο ιδιαίτερα μισητός του κύριος «5», κάτι στο οποίο μάλιστα συμφωνούσε και η κυρία «4», που ωστόσο αυτή είχε γίνει η μισητή της κύρια «2», όπως πράγματι συμφωνούσε κι ο πρώην κύριος «3»!...


Σάββατο 1 Φεβρουαρίου 2020

Τα συναισθηματικά μας απολιθώματα


Το να αποκτά κανείς ένα πολύ πιο παρορμητικό χαρακτήρα στο πλαίσιο της αρχικής φάσης της άνοιας, είναι πολύ συχνό φαινόμενο στους ανθρώπους του πολιτισμού μας, που συνήθως κυριαρχούμαστε από τα εσωτερικά και εξωτερικά κελεύσματα για ορθολογική συμπεριφορά ακόμη και αν αυτή δεν πηγάζει γνήσια από τα μέσα μας. 
Ασκούμε διαρκώς αυτο-έλεγχο στον εαυτό μας με την προϋπόθεση ότι ο εγκέφαλος μας, τα φρένα μας, έχει την υγεία για να το κάνει. Αν όχι, τότε στην ακραία εκδοχή της, η απώλεια της νευρολογικής ισορροπίας με την οποία κανείς πέρασε το μεγαλύτερο μέρους της ζωής του μπορεί να οδηγήσει στο θεαματικό φαινόμενο της ανάδυσης ενός μη προϋπάρχοντος καλλιτεχνικού ταλέντου! Τέτοιοι ασθενείς έχουν πράγματι αναφερθεί στην ιατρική βιβλιογραφία της άνοιας. Κατά την αρχική φάση της νόσου, οι ασθενείς αυτοί χάνουν την ικανότητα της συμβολικής σκέψης, οπότε η προσοχή τους π.χ. όταν κοιτούν ή ζωγραφίζουν μια εικόνα στρέφεται περισσότερο προς το οπτικό και συναισθηματικό της περιεχόμενο και όχι στη σημασία της. Έτσι, αναπτύσσουν παροδικά μια «πιο ρομαντική οπτική» προς την πραγματικότητα.
Πράγματι, στην εποχή μας, ο «απόλυτος» επιστήμονας θα ήταν ο ψύχραιμος ρεαλιστής, με κυριαρχία του ορθολογισμού του, έμφαση στη συνθετική προσέγγιση και αντίσταση στις παρορμήσεις, ενώ ο «απόλυτος» καλλιτέχνης θα ήταν ο αυθόρμητος σουρεαλιστής, με κυριαρχία των παρορμήσεών του και με αδιαφορία για την απουσία αιτιολογικών ακολουθιών και συνθέσεων! 
Έχω γνωρίσει, λοιπόν, πολλούς ασθενείς με ατροφία του εγκεφάλου τελικού σταδίου (άνοια). Η επίδραση της εξελιγμένης φαιάς ουσίας στη συμπεριφορά τους εξασθενεί κι έχει απομείνει μόνο η παλιά νευρολογική φρουρά. Προοδευτικά, καθώς αυτή επίσης ατονεί, καθώς δηλαδή απομένουν μόνο με τα κατώτερα εγκεφαλικά κέντρα, τον περισσότερο χρόνο διακατέχονται από ένα στερεότυπο τρόπο πρόσληψης του κόσμου, λίγο-πολύ άσχετο με τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. 
Μαζί με τη συνήθως οριστική καθήλωσή τους στο κρεβάτι τους, μοιάζουν να μετατρέπονται προοδευτικά σε κάποιο είδος συναισθηματικού απολιθώματος: φόβου, ενίοτε τρόμου, εναντίωσης, απάθειας ή θρήνου. Ίσως το κυρίαρχο συναίσθημα που επέλεξαν στη ζωή τους, ίσως αυτό στο οποίο παραδόθηκαν, ίσως αυτό που τους νίκησε, μα ίσως και αυτό που κατέκτησαν.
Εχθές συνάντησα την κ. Ελπίδα. Διαπίστωσα πως η κ. Ελπίδα περνά όλη τη μέρα της πάνω στο κρεβάτι της, στέλνοντας φιλιά. Ζεστά φιλιά προς γνωστά και άγνωστα πρόσωπα – όλα της φαντασίας της. Τη δική μου παρουσία ούτε καν την αντιλήφθηκε. Ναι, αρκετές φορές, όχι και πολύ συχνά ομολογουμένως, συναντώ και απολιθώματα αγάπης!...